روند سقوط ارزش ریال در ماه های اخیر شدت گرفته و در فاصله ی هشت ماه ۸۵، درصد کاهش داشته است. آبان پارسال نرخ دلار حدود یازده هزار تومان بود که بعد از عید جهش کرد و به شانزده هزار تومان رسید و حالا در آغاز تابستان از مرز ۲۲ هزار تومان عبور کرد. رقمی که بالاترین نرخ دلار تا کنون بوده است. با افزایش هریک تومان بهای ارز، قیمت کالاها گرانتر و ارزش واقعی دستمزد کارگران، بازنشستگان و همه ی حقوق بگیران کمتر می شود. اقشاری که عملا زیر خط فقر زندگی می کنند.

رئیس جمهور جهش بهای ارز را غیر اقتصادی و ناشی از “عملیات روانی در عرصه ی بین المللی می داند و می گوید: “نوسانات اخیر در بازار ارز و شوک ایجاد شده دلیل و ریشه بنیادی اقتصادی ندارد و برخی تحرکات و عملیات روانی در عرصه بین‌المللی علیه ایران و همچنین ایجاد یک نگرانی غیرواقعی در بین مردم از عوامل اصلی آشفتگی و نوسانات اخیر در بازار ارز است.”

حسین راغفر اقتصاددان و استاد دانشگاه در تهران در گفتگو با ایلنا با رد اظهارات رئیس جمهور و رئیس بانک مرکزی، در باره ی تلاطم نرخ ارز و گمانه زنی های متفاوت در مورد علت افزایش نجومی قیمت دلار می گوید:

بسیاری از این گمانه‌زنی‌ها با سیاست‌های حکمرانی اقتصادی در ایران که فراتر از دولت محسوب می‌شود، هماهنگ است و تمام نظام سیاسی اقتصادی تصمیم گرفتند که فعلا از جیب مردم هزینه‌ها را تامین کنند.

وی با بیان اینکه یکی از مهمترین تصمیمات برای تامین هزینه‌ها بالا بردن نرخ ارز است، گفت: قطعا پیامدهای این تصمیم بر سر همه مردم، جامعه، تولید و آینده اقتصاد، آوار خواهد شد.

اخبار روز

The post “جهش تولید” یا جهش نجومی نرخ ارز؟ appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

همزمان با ارائه گزارش کابینه دولت به رئیس‌‌جمهوری ترکمنستان درباره «رشد ۶.۲ درصدی تولید ناخالص داخلی، رشد ۴.۷ درصدی بخش صنعت و افزایش تولید انرژی در کشور در پنج‌ ماه ابتدایی سال»، گزارش‌های بین‌المللی از احتمال وقوع فاجعه انسانی در این کشور خبر می‌دهند.

ترکمنستان یکی از تاریک‌ترین و بسته‌ترین حکومت‌های جهان را دارد و معمولاً هم‌تراز با کره‌ شمالی قرار می‌گیرد و آمارهای داخلی طبقه‌بندی می‌شود و هرگز به اطلاع مردم یا جامعه بین‌الملل نمی‌رسد.

برای نمونه، در اجلاس روز جمعه کابینه دولت با قربانقلی بردی محمداف، رئیس ‌جمهوری کشور، تنها به میزان رشد شاخص‌های اقتصادی اشاره شد و هیچ آماری از میزان تولید ناخالص داخلی یا تولید نفت و گاز یا چگونگی این رشد ارائه نشد.

ترکمنستان همچنین مدعی است تاکنون هیچ موردی از ابتلا به ویروس کرونا در این کشور وجود نداشته است.

مراد‌گلدی مِرِدُف معاون رئیس کابینه دولت در این اجلاس از افزایش بالای هشت درصدی تولید نفت و رشد چهار درصدی تولید گاز در پنج ماه ابتدایی سال میلادی خبر داد.

این در حالی است که از ابتدای سال، چین که مشتری نیمی از گاز تولیدی ترکمنستان است، به خاطر شیوع کرونا در قرارداد خرید گاز از کشورهای آسیای مرکزی اعلام وضعیت «فورس‌ ماژور» کرده و دریافت گازش را به شدت کاهش داده است.

ترکمنستان هرگز میزان تولید و صادرات گازش را که بزرگ‌ترین منبع درآمد کشور است، اعلام نمی‌کند، اما بر اساس ارزیابی شرکت بی‌پی، تولید گاز ترکمنستان در سال ۲۰۱۸ کمی بیشتر از ۶۱ میلیارد متر مکعب بوده است. بیش از نیمی از گاز تولیدی راهی چین و حدود ۱۰ درصد راهی روسیه می‌شود.

در همین زمینه سفیر روسیه در ترکمنستان روز چهارشنبه اعلام کرد این کشور پارسال ۳۰۰ میلیون دلار گاز از ترکمنستان وارد کرده است.

نهادهای بین‌المللی نیز در غیاب شفافیت و همچنین عدم اجازه حضور در ترکمنستان، آمارهای ضد و نقیضی از وضعیت اقتصادی ترکمنستان ارائه می‌دهند. برای نمونه، صندوق بین‌المللی پول، رشد اقتصادی ترکمنستان برای سال جاری را ۱.۸ درصد و در مقابل بانک جهانی صفر درصد پیش‌بینی کرده‌اند.

همچنین در حالی که صندوق بین‌المللی پول نرخ تورم در ترکمنستان را برای سال گذشته ۵.۱ درصد ارزیابی کرده، اتاق فکر «مرکز سیاست خارجی» بریتانیا در ژوئیه سال گذشته گزارش داد که نرخ تورم ترکمنستان در واقع ۲۹۴ درصد است و نسبت به وقوع فاجعه انسانی در این کشور هشدار داد.

طی سال‌های گذشته گزارش‌های متعددی از قطحی افسارگسیخته در کشور منتشر شده و خرداد پارسال بخش ترکمنی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی بر اساس گفته‌های چند منبع آگاه گزارش داد که نتایج تازه‌ترین سرشماری در ترکمنستان نشان می‌دهد که طی یک دهه گذشته، یک سوم از مردم این جمهوری سابق شوروی برای کار و زندگی دائم در خارج، کشور را ترک کرده‌اند.

این گزارش می‌افزاید طی سال‌های ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۸ نزدیک به یک میلیون و ۸۸۰ هزار نفر ترکمنستان را کلا ترک کرده‌اند که این برابر با یک سوم جمعیت این کشور است. البته این آمار شامل کسانی که به صورت موقت کشور را برای کار در خارج ترک کرده‌اند، نمی‌شود.

بر اساس این گزارش، دولت بردی محمداف به جای اجرای طرح‌هایی به منظور بهبود وضع زندگی مردم، اکنون از سفر خارجی شهروندان زیر ۴۰ سال ممانعت می‌کند.

عشق‌آباد، دومین شهر گران جهان برای کارگران خارجی‌ها

اگرچه واحد پول ترکمنستان، منات، طی سال‌های گذشته چهار پنجم ارزش خود را از دست داده، نرخ رسمی دلار هنوز هم در بانک مرکزی این کشور ۳.۵ منات اعلام می‌شود، اما مردم عادی حق خرید دلار را ندارند. در عوض دلار در بازار سیاه که معامله ارز در آن ممنوع است، نزدیک به ۱۹ منات معامله می‌شود.

در این میان شبکه سی‌ان‌ان روز سه‌شنبه گزارش داد: «شاید شنیدن این نکته شگفت‌انگیز باشد که برای کارگران خارجی‌، دومین شهر گران دنیا برای زندگی، عشق‌آباد پایتخت ترکمنستان است.»

این گزارش بر اساس برآورد شرکت مشاوره منابع انسانی آمریکا، مرسر، می‌گوید ترکمنستان امسال به‌ خاطر «ادامه بحران اقتصادی، کمبود مواد غذایی و تورم افسارگسیخته» پنج پله صعود کرده و بعد از هنگ‌کنگ گران‌ترین شهر برای زندگی کارگران خارجی است.

در رتبه‌های بعدی توکیو، زوریخ، سنگاپور و نیویورک قرار دارند و قرار گرفتن عشق‌آباد در این فهرست شگفت‌انگیز است.

الهام شبان مدیر مرکز مطالعات نفت خزر در باکو به رادیوفردا می‌گوید یکی از علت‌های گران بودن زندگی در ترکمنستان برای خارجی‌ها این نکته است که قیمت خدمات و کالاهایی که به خارجی‌ها در این کشور ارائه می‌شود، چندین برابر قیمت‌ها برای شهروندان خود ترکمنستان است.

وی می‌گوید در ابتدای استقلال جمهوری آذربایجان از اتحادیه جماهیر شوروی چنین وضعیتی در خود آذربایجان و بسیاری از کشورهای تازه استقلال یافته بود، اما هم اکنون این وضعیت تنها در ترکمنستان ادامه دارد.

رادیو فردا

The post تورکمنستان گرفتار در استبداد و فاجعه انسانی! appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

محلی‌ها می‌گویند تا مرز بیش از ۲ ساعت راه است. باران گرچه بسیاری از خانه‌های خشت و گلی روستا‌ها را از بین برده و به زمین‌های کشاورزی آسیب جدی وارد کرده، اما ابتدای تابستان گویی کوه و دشت را پارچه‌ای سبز کشیده‌اند. انگار می‌روی به دل تابلوی نقاشی با زمینی سبز با رودخانه‌های پرآب و آسمان آبی با چند تکه ابر و پرندگانی با چهچه‌های گوش‌نواز.

باران بارید، ولی زمین‌ها تشنه‌اند

از آشخانه باید از جاده «کال ایمالی» که ترک و ترکمن و بلوچ ساکنان آن هستند به سوی مرز بروم. بین راه در روستای «خرتوت» توقف کوتاهی می‌کنم تا دهیار روحانی این روستا به‌نام آخوند صفری ۳۴ ساله که منطقه را به خوبی می‌شناسد، همراهی‌ام کند. هنوز آفتاب کمر آسمان را خم نکرده به راه ادامه می‌دهم. راه پر پیچ و خم است و هر چند دقیقه راننده مجبور می‌شود به طور کامل توقف کند و بعد از ورانداز کردن راه که رودخانه فصلی آن را با خود برده به مسیرش ادامه بدهد. راننده‌مان صالح فروتن، دهیار روستای «الله قلی» است. درباره این مسیر تا مرز می‌گوید: «وضعیت راه‌ها بعد از سیل خیلی خراب شده. رودخانه‌های فصلی که سال به سال آب به خود ندیده بودند به لطف بارندگی‌های چند ماه گذشته پر آب شده‌اند، ولی سهل‌انگاری برخی از مسئولان و پیمانکاران که به جای پل زدن بر مسیر رودخانه‌های خشک شده، آن را آسفالت کرده‌اند اهالی را به دردسر انداخته است. دست کم ۱۰ نقطه از جاده را آب با خود برده و اگر بودجه‌ای هم باشد معلوم نیست چه زمانی این جاده مثل سابق خواهد شد.»

چند کیلومتر از مسیر را طی نکرده‌ایم که چند تابلو از احداث پالایشگاهی به‌نام کالی مالی خبر می‌دهد. از صالح فروتن می‌پرسم که کار پالایشگاه چه زمانی تمام می‌شود؟ اما او زیر خنده می‌زند، گویی که سؤال بی‌ربطی پرسیده‌ام. «پالایشگاه کجا بوده برادر من، همه این تابلو‌ها برای مردم و جوانان جویای کار چیزی جز ضرر نبوده. مرد شیادی آمد و ادعا کرد می‌خواهد پالایشگاهی بزند و رفت با استاندار وقت، جلسه گذاشت و فرم ثبت‌نام پخش کرد و مبلغی هم از داوطلبان جویای کار گرفت. نزدیک ۱۵ هزار نفر فریب این مرد را خوردند آخر سر هم فرار کرد، ولی در نهایت بازداشت شد. الان هم توی زندان آب خنک می‌خورد بدون اینکه ریالی از پول‌ها را برگرداند. این تابلو‌ها یادگاری مانده از همان بنده خدا.»

جرگلان ۳۱ روستا دارد با مرکزیت دهستان شیرین‌سو. بعد از شیرین سو روستای کهنه جلگه بزرگترین روستای این منطقه است با جمعیتی حدود ۳ هزار نفر. روستایی که نه جاده دارد نه آب و نه هیچ امکانات دیگری. کل روستا ۲ شیر آب دارد که چند ساعتی در روز مردم می‌توانند از آن استفاده کنند. مقابل یکی از آن‌ها توقف می‌کنیم. دبه‌های زیاد پشت هم قطار شده‌اند. دختربچه‌ها منتظرند که نوبت‌شان برسد. فشار آب کم است و هر دبه ۲۰ لیتری تا پر شود ۱۰ دقیقه‌ای زمان می‌برد.

فروتن درباره مشکلات مردم روستای کهنه جلگه که ترکمن‌نشین هستند، چنین می‌گوید: «وقتی آب نباشد یعنی بهداشت هم نیست. بیشتر خانه‌های کهنه جلگه حمام ندارند. زمانی این روستا حمام عمومی داشت که آن هم خراب شد. تا زمانی که برای این روستا لوله‌کشی آب نکنند وضع‌شان از این هم بدتر خواهد شد. تابستان این منطقه خیلی گرم و طاقت‌فرساست و مسمومیت‌های ناشی از آلودگی آب هم در بین بچه‌ها بیشتر می‌شود.»

از دختر بچه‌ای به‌نام «ایلماز» که نوبت آب به او رسیده می‌پرسم با چه آبی حمام می‌کنند یا ظرف‌هایشان را با چه آبی می‌شویند؟ دخترک به زبان ترکمنی می‌گوید که از همین آب آن هم هفته‌ای یکبار برای حمام کردن استفاده می‌کنند و ظرف‌هایشان هم با آب رودخانه کم جان می‌شویند.

آستانه هر خانه‌ای در روستای کهنه جلگه پر است از دبه‌های سفید و آبی و زرد. آن‌ها حتی توی گالن‌های روغن ماشین هم آب پر کرده‌اند. این تصویر نشان می‌دهد وضعیت تهیه آب در این روستا و روستا‌های اطراف بشدت بحرانی است. زن جوانی به‌نام «آمان بیکه» که دختر کوچکی هم در آغوش دارد درباره وضعیت آب عنوان می‌کند: «امسال شانس آوردیم که بارندگی زیاد بود و چشمه‌های خشک شده دوباره جوشیدند وگرنه از گرما و بی‌آبی هلاک می‌شدیم. چند سال است قول داده‌اند از سد برای روستایمان آب می‌آورند، ولی هنوز خبری نیست. ما حمام نداریم. آب به زور برای نوشیدن و پخت و پز پیدا می‌کنیم. شما که از تهران آمده‌اید به مسئولان بگویید کهنه جلگه‌ای‌ها وضع‌شان خوب نیست.»

حمام قدیمی، زمین بازی بچه‌ها

محوطه حمام قدیمی روستا شده زمین بازی بچه‌ها. پسر‌ها و دختر‌های قد و نیم‌قد زیر تیغ گرمای آفتاب بازی می‌کنند. ساختمان حمام تبدیل شده به مخروبه‌ای که حتی بچه‌ها هم از آن می‌ترسند. روی دیوار حمام شعاری قدیمی هنوز قابل خوانده شدن است: «۲ تا بچه کافیه». پسر جوانی که متوجه حضورم بین بچه‌ها شده سراغم می‌آید. وقتی می‌گویم خبرنگارم و از تهران آمده‌ام، شروع می‌کند به باز کردن سفره درددل‌هایش.

«نصف جمعیت کهنه جلگه بچه‌ها و جوان‌ها هستند. هیچ امکانات تفریحی و رفاهی وجود ندارد. ما حتی یک سالن برای ورزش نداریم، حتی زمینی که فوتبال یا والیبال بازی کنیم. خب با این وضعیت باید از جوان‌ها چه انتظاری داشت، باید بروند سراغ سیگار و مواد مخدر. اگر یک سالن ورزشی بزنند نه تنها جوان‌های این روستا بلکه از روستا‌های دیگرهم می‌توانند برای ورزش بیایند و مشکل جوان‌ها حل می‌شود، ولی کو گوش شنوا، کسی به خواسته‌های ما اهمیتی نمی‌دهد. چرا باید بچه‌های ما در محوطه این حمام بازی کنند که کلی مار و عقرب توی این خرابه لانه کرده‌اند. اگر خدای نکرده برای بچه‌ای اتفاقی بیفتد چه کسی جوابگو خواهد بود؟ درست است که ما مرزنشین هستیم و با پایتخت خیلی فاصله داریم حتی با مرکز استان، ولی دست کم فراموش‌مان نکنند و کمی هم به ما رسیدگی کنند.»
چند جوان دیگری که به جمع ما پیوسته‌اند حرف هم‌روستایی‌شان را تأیید می‌کنند و می‌خواهند که مشکلات اهالی این منطقه را به گوش مسئولان برسانم.

آب لوله‌کشی نداریم با دبه آب می‌آوریم

به فاصله چند کیلومتر از کهنه جلگه، روستای‌الله قلی قرار دارد با ۱۵۰ خانوار جمعیت. اهالی این روستا هم از نبود راه و جاده و نبود آب گلایه‌مندند. ۴ تانکر ۵ و ۱۰ هزار لیتری از سوی شرکت آب و فاضلاب روستایی در نقاط مختلف روستا نصب شده است. آب این تانکر‌ها هم از چشمه‌ها تأمین می‌شود، ولی تابستان که چشمه‌ها کم‌آب یا خشک می‌شوند اهالی چشم به جاده‌اند و منتظرند تا تانکر‌های پرآب از شهر سر برسند.

چند زن ترکمن مقابل یکی از تانکر‌ها مشغول شستن لباس هستند. هر کدام تشت بزرگی روی زمین گذاشته‌اند و به لباس‌ها چنگ می‌زنند. سعی می‌کنند آب کمتری مصرف کنند تا برای زن‌های دیگر که تشت به دست می‌آیند آب بماند.
«آغسار محمدی» ۳۵ ساله یکی از زنانی است که هفته‌ای ۲ بار برای شستن لباس‌ها به اینجا می‌آید. درباره اینکه نبود آب لوله‌کشی چه مشکلاتی برایشان به وجود آورده، چنین می‌گوید: «سال‌هاست مشکل ما همین است، تابستان و زمستان هم ندارد. آب این منطقه گاهی تابستان‌ها آلوده می‌شود و بچه‌ها و حتی بزرگتر‌ها مریض می‌شوند. چند سال پیش یکی از بچه‌های همین روستا به‌خاطر نوشیدن آب آلوده اسهال شد و پس از تب و لرز از دنیا رفت.»

«پریسا خادمی»، یکی دیگر از اهالی روستای‌الله قلی هم به بی‌کیفیت بودن آب شرب اشاره می‌کند و می‌گوید: «آبی که از چشمه‌ها وارد این تانکر‌ها می‌شود شن و ماسه دارد و برای اینکه آب سالم‌تری مصرف کنیم مجبوریم آب را از پارچه رد کنیم تا شن و سنگریزه از آب جدا شود.

به نظرم امکانات ما نسبت به روستا‌های ترکمن‌نشین آن طرف مرز خیلی کمتر است. ما حتی آب بهداشتی برای نوشیدن نداریم و مجبوریم آب را از روستا‌های دیگر توی دبه به خانه بیاوریم. این ۴ تانکر هم کفاف مصرف روستا را نمی‌دهد.»

آن‌سوی مرز باغ و بستان، این‌سو خشک و تشنه

از‌الله قلی به سوی اشرف دره می‌رویم. راه زیادی تا این روستای مرزی نیست. برای رسیدن به مرز باید از رودخانه پرآبی که بخشی از جاده آسفالته را بلعیده، عبور کنیم. آن سوی رودخانه پاسگاه مرزی است. خانه‌های ترکمنان آن سوی مرز به راحتی دیده می‌شود. روستایی با باغ‌های آباد و خانه‌های نوساز روستایی که از جایی که ایستاده‌ایم مردمانش هم دیده می‌شوند. بیشترشان توی باغ‌ها مشغول به کارند گویی مرز ترکمنستان در این منطقه را با باغ‌های میوه حصارکشی کرده‌اند.

اما نکته‌ای که قابل تأمل است خشک بودن نوار مرزی کشورمان در منطقه اشرف‌دره است. با وجود گذشتن رودخانه اترک، ولی این سوی مرز خشک است و آن سوی مرز آباد! همراهان می‌گویند که آن طرفی‌ها چاه زده‌اند و به کشاورزی و باغداری‌شان رونق داده‌اند، ولی این سوی مرز با وجود خشکسالی اجازه حفر چاه نمی‌دهند و این در حالی است که چاه‌هایی که آن سو زده شده عملاً سفره‌های این منطقه مرزی را تحت تأثیر قرار می‌دهد چراکه این سفره‌های زیرزمینی مشترک هستند و روستانشینان ترکمنستانی به این موضوع توجهی نمی‌کنند و این تخلف همچنان مسکوت مانده است!

جاده‌هایی که سیل با خود برده‌است

غروب است و باید به آشخانه برگردم و چاره‌ای جز بازگشت از راهی نداریم که نیمی از آن را سیل با خود برده است. جاده را با چند علایم هشداردهنده بسته‌اند و راننده برای کوتاه شدن مسیر بازگشت از همین مسیر ممنوعه حرکت می‌کند. سمت راست جاده مشرف است به رودخانه و نیمی از آن ریخته و بعضی از جا‌های آن هم زیرش خالی شده و اگر کسی شب از آنجا تردد کند حتماً به رودخانه که ارتفاعش تا جاده دست کم ۲۰ متر است سقوط می‌کند.

صالح فروتن می‌گوید این جاده از ۲- ۳ ماه پیش آسیب دیده و تا تأمین بودجه و مرمت آن مشخص نیست چقدر زمان همین‌طور خواهد ماند. این جاده یکی از جاده‌های اصلی روستانشینان راز و جرگلان است. راننده، ماشینش را می‌اندازد به شانه خاکی سمت چپ جاده و با دنده یک حرکت می‌کند. هر آن احتمال دارد زیر جاده خالی شود. با احتیاط پیاده می‌شوم و از جاده و ماشین‌هایی که پشت هم ایستاده‌اند تا نوبت‌شان برای حرکت شود عکس می‌گیرم.

از راننده‌ای به‌نام «گلدی» که زن و بچه‌هایش پشت وانت بارش نشسته‌اند، می‌پرسم که نمی‌ترسد از چنین جاده خطرناکی که احتمال دارد هر آن بریزد، عبور می‌کند؟ زیرخنده می‌زند و می‌گوید: «چاره‌ای نداریم. اگر بخواهم از جاده دیگری بروم راه نیم ساعته‌ام می‌شود ۲ ساعت. تا حالا چندبار رد شدیم و اتفاقی هم نیفتاده، ان‌شاءالله از این به بعد هم اتفاقی نمی‌افتد.»

خانه‌هایی که یکباره فرو ریختند

در بین راه خانه‌هایی را می‌بینم که فرو ریخته‌اند و تصورم این است که خانه‌هایی هستند که ساکنانش رهایش کرده‌اند و به مرور زمان تبدیل به ویرانه شده‌اند، اما این تصور اشتباه است. آخوند صفری درباره این خانه‌ها که تعدادشان هم کم نیست، می‌گوید: «این خانه‌هایی را که می‌بینی به‌خاطر بارندگی‌های بهار به این حال و روز افتاده‌اند. بیشتر خانه‌های مناطق راز و جرگلان خشت و گلی است و با بارندگی چند روزه گل‌ها شسته می‌شوند و یکدفعه خانه فرو می‌ریزد. زمان بارندگی‌ها کلی نایلون خریدیم و بین مردم پخش کردیم که روی سقف خانه‌هایشان بیندازند تا باران باعث شسته شدن گل و کاهگل نشود.»

آخوند صفری نبود جاده را یکی از دلایل اصلی برای نرسیدن مصالح استاندارد برای ساخت خانه در چنین مناطقی عنوان می‌کند و می‌افزاید: از شهر اگر ماشین خاوری سیمان یا مصالح دیگری با این مسافت بخواهد بیاورد کرایه‌اش ۳۰۰ هزار تومان می‌شود، ولی به‌خاطر بدی جاده راننده‌ها کمتر از یک میلیون نمی‌گیرند و این مبالغ برای روستاییان کمرشکن است چرا که این ماشین چندبار باید مصالح بیاورد و هزینه مصالح و از طرفی کرایه‌ها خیلی به مردم فشار می‌آورد.

بازدید یک روزه از روستا‌های کهنه جلگه و‌الله قلی و حصارچه بالا و کیلو پنجه و اشرف‌دره و پرسه سوی علیا و دویدوخ و چالتلپک و گفتگو با مردمان این روستا‌ها گویای این است که نبود جاده و خشکسالی و نبود آب لوله‌کشی و نبود امکاناتی همچون باشگاه‌های ورزشی و اماکن فرهنگی، اهالی این مناطق را با چالشی بزرگ و البته قدیمی روبه‌رو کرده است. افزایش نرخ ازدواج کودک‌همسری و اعتیاد بین جوانان به گفته خودشان به‌دلیل همین کمبود امکانات است. آن‌ها امیدوارند روزی برسد که آن‌ها جاده داشته باشند تا راحت‌تر به شهر بروند. آن‌ها امیدوارند روزی آب لوله‌کشی و حمام داشته باشند. آن‌ها امیدوارند روزی باشگاه و زمین بازی داشته باشند. آن‌ها امیدوارند روزی.

گزارش از: حمید حاجی‌پور

The post جرگلان در تشنگی می سوزد! appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

The post رژیم مجرم اصلی خشکی گورگن آیلاغی (خلیج گرگان) appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

۳۰۵ میلیون موقعیت شغلی تمام‌وقت از دست رفته‌اند. این ره‌آورد کروناست و جهان در آستانه بدترین رکود اقتصادی طی ۹۰ سال گذشته قرار دارد. در رکود بزرگ ۱۹۲۹، نرخ بیکاری در آمریکا به ۲۵درصد رسید. حال سازمان جهانی کار هشدار می‌دهد که وخامت شرایط اقتصادی، بر معاش یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون کارگر در سراسر دنیا تاثیر خواهد گذاشت. گی رایدر، مدیر این سازمان می‌گوید برای میلیون‌ها کارگر که اندوخته یا اعتبار مالی ندارند، قطع درآمد چیزی جز قطع دسترسی به غذا، امنیت و آینده نیست.

در سراسر جهان ۳/۳ میلیارد نفر از روزمزدی و مشاغل غیررسمی نان در می‌آورند. این عده بیمه و امکانات درمانی ندارند، چیزی از “هوم آفیس” نشنیده‌اند و وجود ارزان و ملموس ‌شان مورد نیاز کارفرماست. سازمان جهانی کار می‌گوید در اولین ماه بحران کرونا، درآمد این گروه از کارگران حدود ۶۰درصد کمتر شده است.

در ایران وزارت کار ساکت است، اما مرکز پژوهش‌های مجلس برآورد کرده که بین دو میلیون و ۸۷۰ هزار تا شش میلیون و۴۳۱ هزار نفر از شاغلان فعلی، تحت تاثیر شیوع ویروس شغل خود را از دست بدهند. این آمار اعشاری با توجه به جمعیت ۱۴ میلیونی کارگران، کمی تا قسمتی غلط به نظر می‌رسد. تنها در یک فقره، ۷۰درصد کارگران ساختمانی و فصلی شغل خود را از دست داده‌اند. عذر انبوهی از کارگران واحدهای خدماتی و تولیدی را نیز خواسته‌اند؛ گفته‌اند بروید خبرتان می‌کنیم.

روز جهانی کارگر در چنین شرایطی فرا رسید. از همه خواسته‌اند در خانه بمانند، غافل از آن که این توصیه باید برای کارگران و محرومان مشروط شود: «اگر پول، سرپناه و بیمه دارید، در خانه بمانید.»

سال بد، سال شوک

امسال گردهمایی، راه‌پیمایی، تجمع یا مراسمی به مناسبت روز کارگر برگزار نمی‌شود. حداقل حسن ماجرا این است که کسی صرفا به اتهام شرکت در مراسم اول ماه مه، به بازداشتگاه نمی‌رود. فعالان کارگری در ایران، کارزاری توییتری با مطالبه حداقل دستمزد ۹ میلیون تومانی به راه انداخته‌اند و تشکل‌های مستقل، بیانیه‌هایی صادر کرده‌‌اند. اولین بند قطعنامه ۱۵ ماده‌ای “اتحادیه ازاد کارگران”، به افزایش فوری حداقل دستمزد، پرداخت بیمه بیکاری به کارگران بیکار و جوانان آماده به کار اختصاص دارد. سندیکای کارگران شرکت واحد و تشکل‌های مستقل معلمان، کارگران و بازنشستگان نیز خواستار آزادی کلیه فعالان سیاسی و صنفی زندانی، حقوق برابر برای زنان و مردان، حداقل دستمزد متناسب با تورم و توقف فوری کار کودکان شده‌اند.

دویچه وله را در اینستاگرام دنبال کنید

جامعه کارگری ایران با تورم ۴۰درصدی و بازار کار نحیف، بی‌بضاعت‌تر از همیشه شده است. تهدید کرونا‌، فرصتی برای کارفرماها فراهم کرد تا ارزان سازی نیروی کار، تعویق دستمزد و قراردادهای شفاهی را نهادینه‌ کنند. کارگران ساختمانی، روزمزدها، دستفروش‌ها، کارگران واحدهای صنفی و خدماتی، شاغلان غیر بیمه… همگی در بحران کرونا بدون هیچ درآمد و پشتوانه‌ای، به حال خود رها شدند. آنها حتی نمی‌توانند به روال معمول با مسافرکشی پولی در بیاورند؛ مسافری در کار نیست…

ایلنا می‌نویسد، بعضی از کارگران کارخانه قند فسا به خاطر عدم دریافت ماه‌ها حقوق و دستمزد به زباله‌گردی و خرید و فروش پلاستیک کهنه و مواد ضایعاتی روی آورده‌اند. رئیس اتحادیه دارندگان رستوران و سلف‌سرویس تهران از اخراج ۱۱۰۰ کارگر طی دو ماهه گذشته در تهران خبر می‌دهد. ۷۰۰ راننده ناوگان حمل و نقل درون شهری قزوین دو ماه است نیمه شیفت کار می‌کنند و حقوق‌شان روزی ۵۵هزار تومان است. ۵۰ کارگر کارخانه شین بافت سنندج اخراج شده‌اند. ۲۰۰ کارگر “ایران مرینوس قم” را به اداره بیمه ارجاع داده‌اند…

هم‌زمان با بحران کرونا، آوار دیگری بر سر خانوارهای کارگری خراب شده است. شورای‌عالی کار پایه دستمزدی را تصویب کرد که تنها کفاف نان و پنیر روزانه را می‌دهد. خط فقر چهار میلیون و ۹۴۰هزار تومان است، اما به تشخیص کارفرماها و دولت، حداقل حقوق کارگران یک میلیون و ۸۳۵هزار تومان تعیین شد. این به معنای تسهیل و تسریع فلاکت نیست؟

نصف بعلاوه یک جمعیت

در سرشماری سال ۹۵ ایران، تعداد کارگران کشور ۱۴ میلیون نفر ثبت شده است. این رقم شامل کسانی می‌شود که زیر پوشش قانون کار و بیمه تامین اجتماعی قرار دارند. خویش‌فرمایان، روزمزدها و کارگران فصلی یا فاقد قرارداد، در این آمار محاسبه نشده‌اند. همان آمار رسمی با احتساب دامنه ۲/ ۳نفری خانوار، نزدیک ۶۰درصد جمعیت ایران را در بر می‌گیرد.

این جمعیت با آب باریکه درآمد،  به زحمت از عهده حداقل خورد و خوراک بر می‌آید، چه برسد به هزینه‌های مسکن، پوشاک، رفت‌وآمد، دارو و درمان یا آموزش. رکود اقتصادی و تعطیلی واحدهای تولیدی اما این تکیه‌گاه لرزان مالی را هم از خانوارهای کارگری می‌گیرد. رئیس انجمن صنفی کارگران ساختمانی مازندران اعلام کرده که کارگران این صنف پول خرید نان را هم ندارند.

جوانمیر مرادی، عضو انجمن صنفی کارگران کرمانشاه و از اعضای اتحادیه آزاد کارگران ایران به دویچه وله می‌گوید: «بحران کرونا، چالش‌های کارگران را تشدید کرده است. کارگران فصلی و ساختمانی لنگ مانده‌اند و بیشترین آسیب را دیده‌اند. آنها هم فشار عمومی ناشی از مریضی را تحمل می‌کنند و هم مجبورند سر کار بروند در حالی که پروتکل‌های بهداشتی در محیط کار رعایت نمی‌شود. عجیب آن که به جای آزاد کردن زندانی‌ها در این شرایط، تعداد دیگری از فعالان کارگری و مدنی را احضار و دستگیر کرده‌اند. سایه بیکاری، ناامنی و تهدیدهای امنیتی هم‌چنان بر سر کارگران هست آن هم در شرایطی که همه باید متوجه حفظ جان افراد باشند.»

مرگ‌های بی‌صدا

تامین استانداردهای ایمنی بر عهده کار فرماست اما به دلیل قراردادهای توافقی و بیمه نبودن کارگران، نظارتی قانونی در مراکز تولیدی وجود ندارد. در نیمه اول سال ۹۸، پزشکی قانونی ۸۹۸ مرگ ناشی از حادثه کار را ثبت کرده که ۳۵۴ مورد آن به سقوط از ارتقاع مربوط بوده است. بر این اساس، روزانه به طور میانگین پنج کارگر ایرانی جان خود را در سوانح کار از دست می‌د‌هند. از هر سه کارگر ساختمانی، یک نفر به سن بازنشستگی می‌رسد و دو نفر دیگر از کارافتاده می‌شوند. سالانه ده‌ها کولبر جان خود را در ارتفاعات کردستان از دست می‌دهند. در تازه‌ترین سانحه، دو کارگر در کارخانه‌ای در شهرک صنعتی نجف‌آباد، حین‌کار در قسمت چرخ‌کننده مقوا، به داخل مخزن دستگاه افتادند و له شدند.

دویچه وله را در تلگرام دنبال کنید

علیرضا نوایی‌، عضو “اتحاد بین‌المللی حمایت از کارگران در ایران” به دویچه وله می‌گوید: «تعداد کارگرانی که به دلیل نقض استانداردهای کار قربانی می‌شوند، شش برابر حوادث کار است. آنها در کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی سل می‌گیرند، مشکلات ریوی پیدا می‌کنند، دچار رماتیسم استخوانی می‌شوند… در موضوع کرونا هم هیچ آمار شفافی نیست که بتوان گفت چه اندازه کارگران آسیب دیده‌اند. از قرار در  پتروشیمی ارومیه ۴۰ نفر مبتلا شده‌اند اما پنهان‌کاری می‌کنند.»

او در بررسی کارنامه کارگری سال ۹۸، به افزایش سرکوب و رخنه جریان‌های امنیتی به تشکل‌های کارگری اشاره می‌کند: « ۱۲۵۹ مورد اعتراض در سال ۹۸ ثبت کرده‌ایم که کاهش ۲۵درصدی به نسبت سال ۹۷ نشان می‌دهد و اولین دلیل آن سرکوب لجام گسیخته بود. همه ساله بیشترین اعتراضات کارگری در اسفند صورت می‌گیرد اما امسال جامعه کارگری مثل بقیه درگیر کرونا بود. نکته بعدی این که بعد از اعتراضات ۹۷ در مجتمع نیشکر و فولاد اهواز، دانشجویان بسیجی و نیروهای امنیتی توجه‌شان به حضور مستقیم در واحدهای تولیدی جلب شد. آنها به کارگران می‌گویند لازم نیست اعتراض و تجمع کنید. حرف‌ها و خواست‌هایتان را به ما بگویید، ما واسطه می‌شویم و حق‌تان را می‌گیریم.»

دو سال قبل، صدها کارگر به دعوت تشکل‌های مستقل در برابر مجلس شعار دادند: «نان مسکن آزادی، حق مسلم ماست». حالا کارگران برای بدیهی‌ترین حقوق اولیه، از جمله دریافت ماسک یا مواد بهداشتی در محل کار باید با کارفرما چانه بزنند و از بیم تصفیه، به حداقل‌ها رضایت دهند. پیامدهای اقتصادی پاندمی هنوز آشکار نشده‌اند اما صدای فقر و نابرابری می‌آید. دور نیست که خانوارهای کارگری برای نان خالی نیز محتاج شوند و اجاره‌نشین‌ها بی‌خانمان. شاید تبریک روز کارگر در این شرایط، نمکی باشد بر زخم‌های این خانوارها.

DW

The post کرونا؛ کارگران در دو راهی جان و نان appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

The post تعیین حداقل دستمزد یا تعیین مزد بردگی! appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

Türkmenistana Eýrandan getirilýän kartoşka bir hepdeden az wagtyň dowamynda paýtagtyň dükanlarynda tas dört esse gymmatlady we satuwdan aýryldy.

Azatlyk Radiosynyň habarçylarynyň sözlerine görä, ۲۸-nji fewralda eýrandan getirilen kartoşka söwda nokatlarynyň hiç birinde ýokdy.

۲۷-nji fewralda paýtagtda kartoşkanyň bahasy 18 manata ýetdi.

Şu günler ýurduň özünde öndürilýän pes hilli kartoşkanyň bahasy esli ýokarlandy.

“Dükanlaryň ençemesinde kartoşka ýa-ha asla ýok, ýa-da pes hilli galyndylar satylýar. Töwerekdäki dükanlarda şu gün ýerli kartoşkanyň bahasy 15 manat, onuň hili ortaça. Ýagdaýdan peýdalanyp, türkmen kartoşkasynyň bahasyny hem galdyrdylar” diýip, habarçymyz 28-nji fewralda Aşgabatdan habar berdi.

Azatlygyň beýleki regionlardaky habarçylarynyň sözlerine görä, ۲۸-nji fewralda Balkan welaýatynda Türkmenbaşy şäherinde daşary ýurtdan getirilen kartoşkanyň bir kilogramy 20 manatdan satylýar, Daşoguzda ýerli kartoşkanyň bir kilogramy 12 manada durýar.

Aşgabatda miweleriň ençemesiniň bahasy ýokarlandy, olaryň arasynda Eýrandan getirilen önümler bar.

“Eýranly kiwi öň ۱۷ manatdy, düýn 22 manat boldy” diýip, – habarçymyz 28-nji fewralda aýtdy.

Azatlygyň Aşgabatdaky habarçylary azyk önümleriniň alyjylara hödürlenýän görnüşleriniň esli azalandygyny we esasy azyk önümleriniň hasam gytalandygyny belleýärler.

​”Towuk tas hiç ýerde ýok diýen ýaly, onuň bar ýerinde, supermarketlerde adam başyna birini berýärler. Ösümlik ýagy döwlet dükanlarynda ýok, hususy dükanlarda tiz alyp gutarýarlar” diýip, habarçymyz aýdýar.

​Türkmenistanda şu günler azyk önümleriniň gytalmagynyň we gymmatlamagynyň fonunda habarçylarymyz Eýrandan getirilen harytlaryň söwdagärleriň ellerinden alynýandygyny habar berýärler.

“Sanepidemstansiýa we ýokanç kesellere gözegçilik edýän edaralar Nebitdagyň we beýleki etraplaryň bazarlaryndaky we skladlaryndaky Eýrandan getirilen azyk önümlerini ýygnaýar. Alnan towuk, süýji kökeler, kartoşka, sogan we sitrus miweleri poligonda ýakýarlar” diýip, Balkan welaýatyndaky habarçymyz 28-nji fewralda habar berdi.

Onuň sözlerine görä, Eýrandan haryt getirýän söwdagärleriň karantine salnan ýagdaýlary bar. Şol bir wagtda-da, serhetýaka etraplarda dezinfeksiýa çäreleri güýçlendirilýär.

Azatlyk Radiosy bu ýagdaýlar boýunça türkmen resmilerinden maglumat alyp bilmedi.

The post Türkmenistanda Eýrandan getirilen azyk ýok edilýär, bahalar galýar, gytçylyk güýçlenýär appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

آمریکا اردیبهشت سال گذشته از برجام خارج شد و تحریم‌های سختی علیه جمهوری اسلامی وضع کرد که تولید روزانه نفت آن را از ۳.۸ میلیون بشکه به زیر ۲.۱ میلیون بشکه رسانده است. صادرات روزانه نفت ایران نیز از ۲.۵ میلیون بشکه به زیر ۳۰۰ هزار بشکه سقوط کرده است.

در بخش غیرنفتی، اقتصاد ایران در ۹ ماه سال جاری نسبت به دور مشابه پارسال رشدی صفر درصدی داشته است.

گروه خدمات که بیش از نیمی از اقتصاد ایران را تشکیل می‌دهد، کماکان در رکود است.

آمارهای وزارت صنعت نیز نشان می‌دهد که این بخش حال و روز خوشی ندارد، خصوصا اینکه تولید خودرو که یکی از محرکه‌های اصلی اقتصاد ایران است، برای دومین سال متوالی با کاهش چشمگیر مواجه است.

تولید خودرو ایران در ۹ ماه ابتدایی سال نسبت به دور مشابه پارسال حدود یک سوم کاهش یافته و نسبت به دور مشابه سال ۹۶ تقریبا نصف شده است.

البته مقامات ایران، از جمله حسن روحانی رئیس‌جمهوری کشور طی ماههای گذشته همواره ادعا کرده بودند که اقتصاد غیرنفتی کشور در سال جاری دوباره رشد مثبت داشته است، اما جزئیات گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد این بخشها هیچ رشدی نداشته است.

ایران از بهار پارسال انتشار آمارهای رشد اقتصادی را متوقف کرد و اکنون به یکباره جزئیاتی از وضعیت اقتصادی کشور منتشر می‌کند که نه تنها وضعیت وخیم بخش نفتی را نشان می‌دهد، بلکه اوضاع نامناسب بخش غیرنفتی نیز به وضوح در آن دیده می‌شود.

لازم به ذکر است که بر اساس ارزیابی صندوق بین‌المللی پول، تولید ناخالص داخلی ایران در سال گذشته میلادی نسبت به سال قبلتر (۲۰۱۸) حدود ۹.۵ درصد افت داشته است. اگر بخش نفتی  و غیرنفتی ایران را تفکیک کنیم، جزئیات آمارها نشان می‌دهد که بخش نفتی ایران رشد منفی ۲۸.۳ درصدی و بخش غیرنفتی ایران رشد منفی ۴.۳ درصدی را شاهد بوده است.

بر اساس ارزیابی صندوق بین‌المللی پول اقتصاد ایران طی دو سال گذشته میلادی روی‌هم‌رفته ۱۴.۳ درصد کوچکتر شده است و در سال جاری میلادی نیز رشد اقتصادی ایران صفر خواهد بود.

نصف شدن سهم ایران از اقتصاد جهانی

اقتصاد ایران از ابتدای انقلاب تحت تاثیر جنگ، مدیریت ناکارآمد، اقتصاد غیرشفاف و فساد و نهایتا تحریم‌های یک دهه گذشته به شدت آسیب دیده است.

مقامات ایران همواره از شکوفایی اقتصادی بعد از انقلاب و رشد چندین برابری اقتصاد کشور سخن می‌گویند که در نگاه اول چندان بیراه به نظر نمی‌رسد، اما در مقام مقایسه با متوسط رشد اقتصاد جهان بسیار پایین است.

برای نمونه، بر اساس آمارهای صندوق بین‌المللی پول، تولید ناخالص داخلی ایران در سال جاری میلادی ۴۶۳ میلیارد دلار خواهد بود که نسبت به اول انقلاب پنج برابر شده است، اما متوسط رشد اقتصادی جهان در این مدت بسیار بیشتر از ایران بوده است، بطوری که سهم ایران از اقتصاد جهانی در سال ۱۹۸۰ حدود دو درصد بود و در سال ۲۰۲۰ به زیر یک درصد سقوط خواهد کرد.

این موضوع در میان همسایه‌های ایران نیز صادق است، بطوری که در سال ۱۹۸۰ حجم اقتصاد ایران با ترکیه و عربستان برابری می‌کرد، اما الان تقریبا نصف این کشورها است یا در مورد امارات، اقتصاد این کشور ۴۰ سال پیش نصف ایران بود، اما در سال جاری به ۴۱۴ میلیارد دلار می‌رسد که فاصله چندانی با تولید ناخالص داخلی ایران ندارد.

برخی همسایه‌های ایران جهش‌های بالایی در مقایسه با ایران داشته‌اند. برای نمونه تولید ناخالص داخلی جمهوری آذربایجان و ترکمنستان در اوایل فروپاشی اتحادیه جماهیر شوروی به یک میلیارد دلار هم نمی‌رسید، اما اکنون هر کدام به بالای ۵۰ میلیارد دلار اوج گرفته است.

یک مثال کلی‌تر شاید وضعیت را روشنتر کند: تولید ناخالص داخلی کشورهای در حال توسعه طی ۴۰ سال گذشته بطور متوسط حدود ۱۳ برابر افزایش یافته است. حتی حجم اقتصاد عراق جنگ‌زده نیز در مقایسه با دوران سقوط صدام حسین حدود ده برابر شده است.

رشد پرشتاب کشورهای در حال توسعه در حالی است که اقتصاد ایران کماکان درگیر تحریم‌ها و رکود است و به نظر نمی‌رسد در آینده نزدیک بتواند از زیر آوار تحریمها بیرون بیاید و حتی در صورت رفع تحریم، باز هم سالها نیاز است تا ترمیم شود و حداقل به سطح اوایل دهه گذشته برسد.

آنچه که مسلم است، وضعیت اقتصاد ایران بدون برداشته شدن تحریمها شانس ترمیم و احیا ندارد، خصوصا اینکه ذخایر ارزی ایران نیز به سرعت در حال کاهش است.

اخیرا موسسه دارایی بین‌المللی گزارشی منتشر کرد که می‌گوید انتظار می‌رود ذخایر ارزی ایران از ۱۱۷ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۶ به حدود ۷۳ میلیارد دلار در بهار سال آینده برسد و اگر تحریم‌ها ادامه یابد، این رقم تا چهار سال آینده به ۲۰ میلیارد دلار سقوط خواهد کرد.

صندوق بین‌المللی پول می‌گوید برای اولین بار در سال جاری میلادی انتظار می‌رود واردات ایران از صادراتش پیشی بگیرد و به ۵۸.۵ میلیارد دلار برسد که سه میلیارد دلار بیشتر از کل صادرات نفتی و غیرنفتی ایران خواهد بود. کل صادرات ایران نیز به ۵۵.۵ میلیارد دلار خواهد رسید که نصف سال ۲۰۱۷ است.

The post نصف شدن سهم ایران از اقتصاد جهانی طی حاکمیت جمهوری اسلامی appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

نتیجه نظرسنجی یک مؤسسه آمریکایی (آژانس ارتباطاتی ادلمن) حاکی است که تنها ۱۲ درصد آلمانی‌ها معتقدند نظام اقتصادی موجود در کشورشان به سود آن‌هاست و همگان از رشد تولید ناخالص ملی بهره‌مند می‌شوند. در مقابل، ۵۵ درصد پرسش‌شوندگان گفته‌اند سرمایه‌داری در شکل و شمایل کنونی بیشتر از سود به جامعه زیان می‌رساند. این رقم در بریتانیا ۵۳ درصد است.

نتیجه نظرسنجی بر اساس پرسشِ گاه تا نیم‌ساعته از ۳۴ هزار نفر در ۲۸کشور صنعتی دنیا جمع‌بندی شده است.

بنا بر این نتیجه، ۷۲ درصد بریتانیایی‌ها معتقدند دولت اهمیت و ابعاد فناوری‌های نوین را نمی‌فهمد و برای رویارویی و تاکردن با آن‌ها برنامه لازم را ندارد. سه‌چهارم پرسش‌شوندگان هم نسبت به آینده شغلی خود نگران‌اند و این نگرانی‌ را به روندهای اقتصادی، دیجیتالیزه‌شدن عرصه‌های مختلف و نیز جهانی‌سازی ربط می‌دهند.

در آلمان هم تنها ۲۳ درصد مردم با خوشبینی به آینده نگاه می‌کنند. این رقم در فرانسه ۱۹ درصد و در ژاپن ۱۵ درصد است. در هند بر عکس به ۷۷ درصد می‌رسد و در چین به ۶۹ درصد. در آمریکا هم این خوشبینی ۴۳ درصد است.

بخشی از بدبینی یادشده در متروپل‌های پیشرفته‌ متعارف، به نگرانی‌ مردم از تحولات اقلیمی، بی‌ثباتی‌های سیاسی و اقلیمی و اقتصادی در نقاط مختلف جهان و مهاجرت‌های ناشی از آن، رشد شتابان فناوری‌ها و دیجیتالیزم و لجام‌گسیختگی هر چه بیشتر سرمایه و مقررات‌زدایی از فعل و انفعالات آن و… مرتبط دانسته می‌شود.

طرفه این که این آمار و ارقام در همایش اقتصادی داووس که در حال برگزاری است ارائه شده است. بوریس جانسون، نخست‌وزیر بریتانیا، امسال به دلیل «مشغله‌های دولت جدید» در داووس حاضر نشده، ولی مدت‌ها پیش درباره این اجلاس حرفی زد که البته خودش را هم شامل می‌شود، ولی کم‌وبیش صادق است. مضمون حرفش چنین بود: «همایش داووس میعاد بزرگ «من‌محورهایی» (Egos) است که متقابلاً به این منیّت‌های سرریزشده یکدیگر حال می‌دهند و برای یکدیگر پپسی باز می‌کنند.»

بحران سال ۲۰۰۸ و تغییر در گفتمان داووس

دست‌کم از زمان شروع بحران اقتصادی در سال ۲۰۰۸، اربابان و مدیران اقتصادی می‌کوشند در داووس این درک و دریافت را القا کنند که خودشان نگران این بحران و پیامدهای مشابه هستند و سعی می‌کنند بخشی از راه‌حل باشند. به‌ویژه در سال‌های اول پس از بحران تلاش می‌شد بحث‌ها بر این متمرکز باشد که چگونه می‌توان نظام مالی و بانکی جهان را مهار کرد تا با حرص و آ‌زِ خود و با بی‌مبالاتی بحران فاجعه‌بار دیگری را رقم نزند و دوباره لازم نباشد دولت‌ها به میدان بیایند و با پول و مالیات مردم، این یا آن بانک را از ورشکستگی نجات دهند.

بحران بزرگی مانند ۲۰۰۸ البته هنوز مجدداً ظهور نکرده، ولی پیامدهای آن بحران، که از جمله محمل‌های برآمدنِ پوپولیست‌ها و ناسیونالیست‌ها در جهان بوده، همه جا مشهود است و بعید هم هست که به بهبود وضعیت اقتصادی جهان کمک کند.

در چنین شرایطی طبیعی است که حتی طبقه نخبه اقتصادی هم از نگرانی‌های خود در مورد بی‌اعتبارشدن بیشتر نظام سرمایه‌داری سخن بگوید. جمی دیمون، مدیر بانک معروف جی پی مورگان، در همین اجلاس داووس گفته که «به‌راحتی می‌توان فهمید چرا نسل جوان از جمله به دلیل هزینه بالای خدمات درمانی و زیرساخت‌های نامناسب شهرها و مناطق، باور به نظام اقتصادی ما را از دست می‌دهند… اگر ما سرمایه‌داری را مشمول تغییرات اساسی نکنیم، این خطر وجود دارد که آن را برای همیشه از دست بدهیم».

حالا ۱۲ سالی است( یا به‌عبارتی ۵۰ سال) که این حرف‌ها در داووس تکرار می‌شود و خود این همایش هم که میعادگاه مدیران شرکت‌ها و کنسرن‌های معظم جهان و سیاستمداران و اخیراً این یا آن گروه و محفل از جامعه مدنی است به یک شرکت بدل شده، با ۳۲۰ میلیون یورو درآمد در سال و رئیسی ۸۱ ساله که هنوز قبراق است.

شوق ریاست این شرکتِ قرارگرفته در کانون اقتصاد جهان، رهایی ریاست را برای کلاوس شواب که خود از ۵۰ سال پیش مدیریت اجلاس را به عهده دارد، آسان نمی‌کند. خودش گفته است که سال گذشته فقط ۱۶ پرواز به آمریکا داشته است. در توضیح سلامتش هم درآمیزی با طبیعت را مثال آورده و شنای هر روز صبح.

او، به‌نوشته روزنامه لیبرال زوددویچه، امسال هم در همین رفت‌وآمدها رؤسای ۲۰۰ شرکت از سیصد شرکت بزرگ جهان را به داووس آورده؛ «رؤسایی که در سالن‌های عمومی ابایی ندارند که بر تعهدات خود نسبت به کل جامعه تأکید کنند و وعظ و خطابه‌های اخلاقی بخوانند و همزمان در اتاق‌های جنبی هم زمینه‌های این معامله یا آن معامله بزرگ با رؤسای شرکت‌های دیگر را فراهم کنند. وقتی هم که داووس تمام شد، چیزی که می‌ماند همین معاملات و سود آن‌هاست و آن وعظ و خطابه‌ها به‌سرعت فراموش می‌شود».

در سیاست شاید، در اقتصاد ولی…

این را ‌که در عرصه سیاسی مقدمات انتقال قدرت در آفریقای جنوبی و گذار از نظام نژادپرستی در این کشور کم‌وبیش در دیدارهای ماندلا و دکلرک در همین داووس در سال ۱۹۹۲ رقم خورد، یا تماس‌های میان دو آلمان را بعد از فروپاشی دیوار در همین داووس به شکل‌گیری محمل‌های لازم برای وحدت دو کشور کمک کرد، یا اجلاس استثنایی سال ۲۰۰۲ را در جایی خارج از داووس، یعنی در نیویورک، به نشانه همبستگی با شهری که تازه آماج حمله تروریستی شده بود هم شاید بتوان در بخش قابل اعتنای کارنامه سیاسی اجلاس داووس وارد کرد، ولی این هم هست که یاسر عرفات سال ۲۰۰۱ در همین همایش بود که سرخورده از سکته در مذاکرات اسلو در حضور شیمون پرز در یک سخنرانی تند، مرگ توافق با اسرائیل را اعلام کرد. پرز هم حرفی برای گفتن نیافت، جز آن‌که «قرار بود این همایش مراسم عروسی باشد، ولی به مراسم تشییع‌جنازه بدل شد».

داووس، در عرصه اقتصادی، همین مقداری که در عرصه سیاسی توجه‌برانگیز شده نکته قابل اهمیتی در کارنامه‌اش ندارد، جز آن‌که توجه و تمرکزی قابل اعتنا بر روندهای ناشی از دیجیتالیزه‌شدن جهان، اثرات آن بر نظام سرمایه‌داری و به کارگیری اجتماعی‌تر این دیجیتالیزم داشته است.

شواب سال گذشته در سخنرانی‌ افتتاحیه داووس گفت که «از اظهارات بیست سال پیش خودم در استقبال پرشور از روندهای جهانی‌شدن که گفته بودم دولت‌های ملی فاقد موضوعیت شده‌اند و باید از خیرشان گذشت، پشیمانم. روندهای سال‌های اخیر نشان دادند که بشر معاصر به سه هویت بومی، ملی و بین‌المللی نیازمند است و سیاست و فرهنگ و همبودگی در این هر سه عرصه رویکرد و کارکرد مخصوص به خودشان را دارند که نمی‌شود یکی را قربانی دیگری کرد یا به حاشیه راند. البته از جهانی‌شدن و دیجیتالیزه‌شدن عرصه‌های گوناگون حیات بشر گریزی نیست، ولی باید این دو روند را اخلاقی کنیم، مؤلفه‌های اجتماعی و اخلاقی جهانی‌شدن و دیجیتالیزه‌شدن را باید تقویت کنیم و ارتباط بین سیاست و منافع و دغدغه‌های بخش‌های وسیع جامعه را که در دهه‌های گذشته زیر رابطه تنگاتنگ سیاست با اقتصاد ضرر دیده یا سست شده، احیا کنیم».

آمار و ارقامی که حالا در همین داوس و جاهای دیگر منتشر شده‌اند نشانه‌ای از سمت‌گیری به این سو را نمی‌دهند؛ بگذریم که خود این داووس و مباحث آن در سال‌های گذشته به‌نوعی تعین‌بخش و تشدید‌کننده همین روندهای کژ و کوله جهانی‌شدن بوده‌اند.

حالا شواب شعار امسال این همایش را «بهبود وضعیت جهان» تعیین کرده و پیشنهاد محوری‌اش هم این است که شرکت‌های جهان داوطلبانه تعهد کنند در کاشت هزار میلیارد درخت شرکت کنند تا جهان عاری از دی اکسید کربن شود. که خب شعاری است که نه به دلیل اصلی معضل اقلیمی جهان و مقصران آن می‌پردازد و نه لزوماً قابلیت تحقق دارد.

این‌که خود داووس با ۱۱ هزار جمعیت هر سال سه چهار روز باید ۱۹هزار نفر دیگر را در خود جای دهد و تنها کسی که حاضر باشد بعضاً تا چند ده هزار دلار برای چهار روز اتاق هتل بپردازد و هزینه غذا و نوشیدنی را هم در این همین مقیاس پرداخت کند امکان شرکت در همایش داووس را می‌یابد، خود حکایت گویایی است از این‌که بحث‌های درون داووس تا چه حد فاصله دارد با معضلات و مشکلات مردم عادی جهان، و بهبود و اجتماعی‌شدن نظام اقتصادی موجود جهان لزوماً به این بحث‌ها اولویت‌ نمی‌بخشد.

The post داووس، نگرانی از موجودیت خود appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.

ایلنا، خبرگزاری کار ایران، در گفتگو با دو اقتصاددان، حسین راغفر و فرشاد مؤمنی، بودجۀ سال ۱۳٩٩ دولت حسن روحانی را بررسی کرده است. در این بررسی فرشاد مؤمنی گفته است که بودجۀ سال آینده همۀ مشکلات ساختاری تاریخ بودجه ریزی ایران را تشدید کرده و در مسیر آنچه وی “باتلاق” نامیده پیش رفته است.

فرشاد مؤمنی تمام درآمدهای بودجۀ سال آینده را “واهی” یا “انتظاری” خوانده بی آنکه به گفتۀ وی کمترین تغییری در “هزینه های نامربوط” ولی معمول دولت صورت گرفته باشد. فرشاد مؤمنی بودجۀ سال ۹۹ را از این حیث غیربرنامه ای‌ترین بودجۀ جمهوری اسلامی طی چهل سال گذشته توصیف کرده است. او گفته است که “بودجۀ سال آینده آمیزه ای از آینده فروشی، خام فروشی و مال فروشی است.” مؤمنی با اشاره به مسئولان حکومتی گفته است : “اینها می خواهند ایران بین زمین و آسمان بماند. بدهی هایش افزایش یابد و دارایی های استراتژیک آن به صورت مشکوک و غیرشفاف به حراج و حتا تاراج گذاشته شود.”

مؤمنی کارگران و کارمندان را بی دفاع ترین طبقات اجتماعی در مقابل تصمیم های اقتصادی دولت دانسته و افزوده است که کل ساختار مالیات ستانی دولت طی سه دهۀ گذشته تنها در خدمت رانت خواران و واردکنندگان بوده که از این حیث هیچ تکانی [بر اساس بودجۀ سال آیندۀ دولت] نخورده است. فرشاد مؤمنی در ادامۀ سخنان خود افزوده است که مقامات ایران “اقتصاد کشور را به شکل یک مغازۀ سمساری صد سال پیش درآورده اند و می خواهند آن را با چرتکه و چهار عمل اصلی اداره کنند.”

حسین راغفر، دیگر اقتصاددان این گفتگو، اظهار داشته است که دولت برای جبران درآمدهای نفتی خود به استقراض، حراج دارایی ها و اخذ مالیات از مردم روی آورده که پی آمدشان تورم بالا، تنگنای مالی بخش خصوصی و تعطیلی و کاهش بنگاه های اقتصادی است. حسین راغفر بودجۀ سال آینده را بی ثبات کننده، دانسته و گفته است : “باید انتظار ناآرامی های گسترده تری در سال های آینده را داشته باشیم.” راغفر همانند فرشاد مؤمنی گفته است که در بودجۀ سال آینده نیز همانند سال های گذشته “اموال عمومی را به ثمن بخس به دوستان واگذار می کنند.” او گفته است : درست است که در بودجۀ سال آینده افزایش دستمزد کارگران ۱۵ درصد پیش بینی شده، اما، این افزایش به فرض وجود منابع واقعی در قیاس با نرخ رسمی تورم ۴۵ درصدی بی معنا است به ویژه اینکه این رقم در “تورم بسیار بالای خوراک و غذا تبلور می یابد.” حسین راغفر نیز گفته است که کل نظام تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران “در خدمت منتفعین” است و دولت برای تأمین منابع خود از محل مالیات ها هرگز به سراغ این گروه نمی رود.

The post بودجه سال ۹۹، “واگذاری اموال عمومی به ثمن بخش به دوستان”! appeared first on کانون فرهنگی-سیاسی خلق تورکمن.